Home Post Gedragsverandering in de stiltecoupé

Gedragsverandering in de stiltecoupé

Inmiddels zijn we alweer bijna twee jaar actief met Novi Mores en zoals sommige van jullie weten, begon het allemaal met een inspirerende stage bij NS. Hoewel het voor ons al weer heel lang geleden lijkt, blijkt het onderzoek dat we daar gedaan hebben nog steeds de aandacht te trekken. Op congressen en in presentaties wordt deze studie dikwijls als voorbeeld genoemd van een sterk staaltje evidence based gedragsbeïnvloeding. Jammer genoeg gebeurt het toch zo nu en dan dat er onjuiste resultaten verteld worden. Daarom hier toch nog maar eens een omschrijving van ons stiltecoupé experiment!

Onze master Gedragsverandering aan de Radboud Universiteit Nijmegen sloten we af met een interne onderzoeksstage bij de Nederlandse Spoorwegen. Er waren twee problemen op het gebied van reizigersgedrag waar we ons in konden vastbijten, enerzijds het niet stil zijn in de stiltecoupé en anderzijds het achterlaten van zwerfafval. In deze blog zullen we alleen het stiltecoupé experiment beschrijven, maar mocht je meer willen weten over het zwerfafval dan kun je hier de publicatie in Social Influence lezen.

Uit ons vooronderzoek bleek dat zowel reizigers als NS-medewerkers vaak merkten dat het niet stil was in de stiltecoupé en zich hier ook flink aan leken te storen. Gedragsverandering was dus wenselijk. Allereerst voerden we een literatuurstudie uit om te achterhalen of het mogelijk was om mensen te stimuleren stil te zijn. Uit onderzoek[1] bleek dat het activeren van stiltenormen mogelijk was en daaruit ook gepast gedrag volgde. In een laboratorium kregen proefpersonen een afbeelding van een bibliotheek te zien. Het zien van deze afbeelding activeerde de geldende normen van die specifieke omgeving (je hoort in een bibliotheek stil te zijn) en leidde tot aangepast gedrag (zachter praten). Hoewel uit deze studie bleek dat de proefpersonen wel de intentie moesten hebben om de bibliotheek te bezoeken, was ons vermoeden dat de intentie misschien voor reizigers niet nodig zou zijn. Immers zitten reizigers in een stiltecoupé in een omgeving waarvan ze weten dat je daar stil hoort te zijn.

Er werd een mooie panoramafoto gemaakt van een indrukwekkende bibliotheek en deze afbeelding werd als folie (sticker) bevestigd in de stiltecoupé van de trein. Er volgde een onderzoeksperiode van enkele weken, waarin we dag in dag uit van 7:00 tot 19:00 in de trein zaten en heen en weer pendelden tussen Enkhuizen en Amersfoort Schothorst. Het onderzoek bestond uit zowel observaties als vragenlijsten. Na wekenlang treinen en sociaal compleet geïsoleerd te zijn geraakt, konden we  toch wel de volgende mooie conclusies trekken:

Reizigers spreken minder lang en minder vaak wanneer zij in een stiltecoupé zitten, waarin de afbeelding van de bibliotheek hangt.

Deze studie laat op een hele mooie manier zien wat de kracht is van evidence based gedragsverandering. En we zijn twee geluksvogels dat we ons inmiddels alweer bijna twee jaar mogen bezighouden met het fascinerende onderwerp gedragsverandering! En hoewel de onderwerpen steeds totaal verschillende zijn, is de aanpak in die zin altijd hetzelfde: wetenschap vormt de basis!

 


[1] Aarts, H., & Dijksterhuis, A. (2003). The silence of the library: Environment, situational norm, and social behavior. Journal of

Personality and Social Psychology, 84, 18-28.

 

2 thoughts on “Gedragsverandering in de stiltecoupé

  1. Blijft boeiend. Ook de tegenhanger, de social coupe! Afgelopen dagen weer heel succesvol ingezet in de #koningstrein. Blijkt ook in enorme behoefte te voorzien: gezellig mensen ontmoeten en op zoek naar verhalen. Leuk! De reis gaat dan ook ineens veel sneller!

  2. Ik heb dit nog nooit in een trein gezien! Is dit er nog wel? Komt het ook in meer treinen?

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.