Home Post En de wereld is weer een stukje schoner!

En de wereld is weer een stukje schoner!

foto 3_vierkantGedragsbeïnvloeding kan op vele manieren en met verschillende doeleinden ingezet worden. Maar de krenten in de pap, zijn toch de projecten waar de wereld een stukje beter van wordt. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de projecten die Novi Mores in samenwerking met Stichting Nederland Schoon uitvoert. Projecten waarbij de vraag centraal staat: hoe stimuleren we dat mensen hun afval op de juiste wijze weggooien? De afgelopen jaren hebben we verschillende pilots op ROC’s uitgevoerd om te onderzoeken welke interventiemaatregelen bijdragen aan schonere schoolpleinen. Hieronder wordt ingegaan op een succesvolle toepassing van normactivatie in het verminderen van sigarettenpeuken op de grond.

DropPit_leeuwardenNormactivatie
Mensen handelen vaak op basis van injunctieve normen, wat inhoudt dat mensen leren gedrag te vertonen waarvan ze denken dat het door anderen wordt goedgekeurd en gedrag te vermijden waarvan ze denken dat het door anderen wordt afgekeurd. Deze overtuigingen, over hoe je je dient te gedragen in een bepaalde situatie, staan bekend als injunctieve normen (Cialdini, 1990).[1] Door de tekst ‘Gooi alsjeblieft je sigarettenpeuk in de asbak’ en de duim opstekende smiley wordt de injunctieve norm geactiveerd. Een kort geformuleerde boodschap helpt mensen in een specifieke situatie eraan te herinneren bepaald gedrag te vertonen (Sussman & Gifford, 2012).[2] Het ‘duim omhoog teken’ versterkt de boodschap en benadrukt het juiste gedrag (Nasar, 2003).[3]

Valkuil
Bij de eerste pilot waar deze peukenbakken (DropPit’s) getest zijn, werd (in alle ijver) de peukenbak iedere dag geleegd en het aantal sigarettenpeuken geteld dat erin zat. Het mooie was dat we hierdoor precies konden aangeven hoeveel sigarettenpeuken per dag in de peukenbak verdwenen. Het nadeel echter was dat de peukenbak dus nooit heel vol raakte. Onbedoeld werd daardoor de norm gezet ‘de meeste leerlingen gooien hun sigarettenpeuk niet in de peukenbak’. Dit noemen we de descriptieve norm: we stemmen ons gedrag af op wat we andere mensen zien doen (Cialdini, 1990). Hierdoor leek de peukenbak in deze pilot niet heel succesvol. In een volgende pilot op een ander ROC hebben we er bewust voor gekozen de peukenbak tijdens de pilot niet te legen (tenzij deze overvol zou raken). Dit had een enorme impact op de hoeveelheid sigarettenpeuken op de grond, gedurende de pilot werden dit er steeds minder en maakten steeds meer leerlingen gebruik van de peukenbakken. Hier vindt dus een overgang plaats van een injunctieve norm naar een descriptieve norm, mooier wordt het niet!

Aandachtspunt
Oké, nou overal deze peukenbakken plaatsen en we hebben een vervuilprobleem minder! Of toch niet? Helaas is het niet zo eenvoudig. Zo kunnen er andere omgevingsinvloeden zijn waardoor een interventie niet goed werkt op een bepaalde plek. Denk bijvoorbeeld aan de ondergrond waar de peukenbak op staat. We merkten in de laatste pilot op het ROC dat de peukenbak op de ene plek wel goed werkte, maar op de ander plek niet. Op de plek waar de peukenbak minder goed werkte, bestond de ondergrond uit houten vlonders en tussen deze vlonders zaten kieren. In de kieren lagen sigarettenpeuken die je er niet tussen uit kreeg. Hierdoor zie je op de grond dus altijd sigarettenpeuken liggen en dat geeft het signaal ‘het is hier kennelijk oké om je sigarettenpeuk op de grond te gooien.’ Voor een succesvolle aanpak is het daarom ook van belang om goed naar de omgevingsfactoren te kijken en waar mogelijk deze te optimaliseren voor gewenst gedrag.

Naast het verminderen van zwerfvuil op ROC’s, houdt Novi Mores zich ook bezig met het verminderen van zwerfvuil in woonwijken, treinen/ OV, op stations en bij OV-haltes. Thema´s daarbinnen zijn o.a.:

  • stimuleren afvalscheiding,
  • verminderen sigarettenpeuken en overig zwerfvuil op de grond,
  • verminderen grofvuil,
  • bijplaatsing verminderen.

Benieuwd of Novi Mores wat voor u kan beteken? Neem contact op!
Kijk hier voor meer inspiratie:

[1] Cialdini, R.B., Reno, R.R., & Kallgren, C.A. (1990). A focus Theory of Normative Conduct: Recycling the concept of norms to reduce littering in public places. Journal of Personality and Social Psychology, 6, 1015-1026.

[2] Sussman, R., & Gifford, R. (2012). Please turn off the lights: The effectiveness of visual prompts. Applied Ergonomics, 43, 596-603.

[3] Nasar, J.L., (2003). Prompting drivers to stop for crossing pedestrians. Transportation Research Part F 6, 175-182.

 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.